Trong hệ thống máy CNC, trục chính (Spindle) được ví như "linh hồn", quyết định trực tiếp đến độ chính xác, chất lượng bề mặt và năng suất gia công. Một sai sót nhỏ ở trục chính có thể dẫn đến lãng phí hàng loạt phôi liệu và làm gián đoạn tiến độ sản xuất.
Với kinh nghiệm hơn 20 năm trong lĩnh vực sửa chữa và tối ưu hóa máy công cụ, CNC Việt Nhật xin chia sẻ quy trình đánh giá sức khỏe trục chính chuẩn xác nhất dành cho các kỹ sư và chủ doanh nghiệp.

1. Kiểm tra Độ chính xác Hình học (Static Accuracy)

Độ đảo (Runout) là chỉ số quan trọng nhất để đánh giá độ mòn của vòng bi và sự biến dạng của lỗ côn.

•    Phương pháp: Sử dụng thanh kiểm tiêu chuẩn (Test Bar) và đồng hồ so có độ chia $0.001mm$.
•    Tiêu chuẩn đánh giá:
o    Trạng thái hoàn hảo: Độ đảo tại lỗ côn dưới $0.002mm$; tại đầu thanh kiểm (cách 300mm) dưới $0.008mm$.
o    Cần lưu ý: Nếu độ đảo vượt ngưỡng $0.015mm$, bề mặt gia công sẽ bắt đầu xuất hiện vết gợn sóng.
o    Nguy cơ: Khi độ đảo > $0.03mm$, trục chính đang ở tình trạng báo động, cần can thiệp kỹ thuật ngay lập tức để tránh hỏng hóc lây lan sang hệ thống truyền động.

2. Phân tích Nhiệt độ và Sự ổn định Nhiệt

Trục chính khi hoạt động sẽ sinh nhiệt, nhưng nhiệt độ tăng quá nhanh hoặc quá cao là dấu hiệu của sự cố.

•    Cách kiểm tra: Vận hành máy ở tốc độ 70% định mức trong khoảng 30 phút.
•    Dấu hiệu bất thường: Nếu nhiệt độ tại gối đỡ vòng bi vượt quá 55°C hoặc nóng lên cục bộ một cách đột ngột, đây là biểu hiện của việc thiếu dầu bôi trơn, mỡ bị thoái hóa hoặc vòng bi đã bị rỗ bề mặt.

3. Đánh giá qua Độ rung và Âm thanh (Vibration Analysis)

Âm thanh là "ngôn ngữ" của máy móc. Một kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm có thể chẩn đoán bệnh chỉ qua việc lắng nghe.

•    Âm thanh tiêu chuẩn: Tiếng rít đều, thanh thoát và ổn định ở mọi dải tốc độ.
•    Dấu hiệu hư hỏng: Tiếng gầm rú (low-frequency rumble) thường do hỏng vòng bi; tiếng rít chói tai (high-frequency shriek) do ma sát quá lớn hoặc mất cân bằng động.
•    Giải pháp cao cấp: Tại CNC Việt Nhật, chúng tôi sử dụng máy phân tích độ rung chuyên dụng để xác định chính xác tần số lỗi, giúp khách hàng tiết kiệm chi phí thay thế phụ tùng không cần thiết.

4. Kiểm tra Lực kẹp dao (Drawbar Pull Force)

Lực rút dao yếu là nguyên nhân hàng đầu gây ra hiện tượng rung chấn (chatter) và làm giảm tuổi thọ dao cụ.

•    Thông số tham khảo: Với đầu kẹp BT40, lực kẹp tiêu chuẩn phải đạt từ 8KN - 10KN.
•    Hệ lụy: Nếu lực kẹp giảm xuống dưới 70% mức tiêu chuẩn, dao sẽ bị "xê dịch" siêu nhỏ trong quá trình cắt, làm hỏng độ bóng bề mặt chi tiết và gây nguy hiểm cho người vận hành.

TỔNG KẾT: KHI NÀO BẠN CẦN GỌI CHUYÊN GIA?

Nếu trục chính của bạn xuất hiện một trong các dấu hiệu sau, việc bảo trì phòng ngừa là lựa chọn kinh tế nhất:

1.    Sản phẩm gia công không đạt độ bóng dù đã thay dao mới.
2.    Tiếng ồn phát ra bất thường khi máy chạy ở vòng quay cao.
3.    Phát hiện vết bầm, vết cháy trên lỗ côn trục chính.
4.    Máy thường xuyên báo lỗi quá tải (Spindle Overload) dù chiều sâu cắt không đổi.

Lời khuyên từ CNC Việt Nhật: "Phòng bệnh hơn chữa bệnh". Việc bảo dưỡng trục chính định kỳ giúp bạn tiết kiệm đến 60% chi phí so với việc phải thay mới hoàn toàn sau khi xảy ra sự cố vỡ bạc đạn hoặc cháy cuộn dây (đối với Built-in Spindle).
 

BẠN ĐANG LO LẮNG VỀ CHIẾC MÁY CNC CỦA MÌNH?

Hãy để các chuyên gia của CNC Việt Nhật hỗ trợ bạn. Chúng tôi cung cấp dịch vụ:

•    Khám máy, đo đạc độ chính xác bằng thiết bị chuyên dụng.
•    Phục hồi, thay thế vòng bi trục chính các dòng máy Nhật, Đức, Hàn, Đài Loan.
•    Mài lỗ côn trục chính trực tiếp trên máy (In-situ grinding).

Liên hệ ngay với Hotline để được tư vấn kỹ thuật miễn phí!